Przyszłość genetyki

Biomedyczne science fiction.
Jak będziemy leczyć nowotwory w połowie XXI wieku?

Gdy czytamy o aktualnych przełomach w onkologii i patrzymy wstecz na ostatnie 50 lat, dostrzegamy jak niezwykle dynamiczny był rozwój tej dziedziny medycyny. Popuszczając wodze fantazji łatwo przewidzieć w jakim kierunku rozwinie się ona w niedalekiej przyszłości. Po pierwsze onkologia stanie się zdecydowanie bardziej „molekularna”. Już dziś istotniejsze dla medycyny jest to nie jak guz wygląda na oko (pod mikroskopem), ale to jak wygląda od strony molekularnej czy genetycznej.

avatar
Bartosz Wojtas 26 Wrz, 6 minut czytania, poziom średni

Czy ciekawość to pierwszy stopień do piekła?

Czy zawsze warto wykonywać badania genetyczne? Kiedy jest to stratą pieniędzy, a kiedy może nawet wyrządzić więcej szkody niż pożytku? Kilka refleksji nad etycznymi aspektami testów genetycznych, które mogą zaciekawić zwłaszcza rodziców.

avatar
Katarzyna Ziaja 26 Wrz, 5 minut czytania, poziom podstawowy+

Burzliwy temat modyfikacji genetycznych. Historia powstania.

To zadziwiające, ale temat ratujących życie modyfikacji genetycznych wciąż wzbudza niepokój, a nawet odrazę wśród niektórych, jednocześnie będąc jednym z największych eksperymentów w dziejach świata. Braki w edukacji? Zapewne niewiele osób chorujących na cukrzycę ma świadomość, że insulina, która ratuje im życie powstała właśnie za sprawą rekombinacji genetycznych. Przyjrzyjmy się historii badań, które przyczyniły się do rozwoju technik modyfikacji genetycznych, tak znacząco poprawiając nasze codzienne życie.

avatar
Magdalena Żogała 29 Cze, 10 minut czytania, poziom średni

Insulina
białko, które zmienia życie

Książki nie ocenia się po okładce – tak samo powinno być z GMO. Modyfikacja genetyczna organizmów to nie tylko bardziej wytrzymałe plony czy ich odporność na niekorzystne warunki. To także produkcja leków niezbędnych do życia niektórych ludzi – bez cierpienia zwierząt.

avatar
Marta Andrzejewska 29 Cze, 6 minut czytania, poziom średni

Świecąca rybka i inne ciekawostki
– mniej znane oblicze GMO

Genetycznie modyfikowane organizmy mają „różne twarze”. W tym krótkim artykule chciałbym przedstawić niektóre z nich, zwłaszcza te znacznie mniej znane, ale nadal niesamowicie fascynujące i często niezbędne do normalnego funkcjonowania ogromnych ilości ludzi. Nawet piwo powstaje z wykorzystaniem GMO. Nie wierzycie? Zapraszam do przeczytania.

avatar
Bartosz Nowak 29 Cze, 4 minut czytania, poziom podstawowy+

Bohater na miarę XXI wieku, czyli jak edycja genów ratuje ludzkie życia

Rozwój medycyny to nic innego jak wyścig zbrojeń. Czy kiedyś przestaniemy chorować? Czy wykluczymy z populacji choroby uwarunkowane genetycznie lub nowotwory? Już dziś możemy zauważyć znaczne postępy w szybkiej diagnostyce i wprowadzaniu skutecznych terapii z wykorzystaniem modyfikacji genetycznych. Mimo iż często ratują ludzkie życia, niestety nadal nie mają najlepszej opinii i zaufania wśród sporej części społeczeństwa. Wokół metod inżynierii genetycznej narosło mnóstwo mitów, a „grzebanie w DNA” brzmi groźnie i skomplikowanie.

avatar
Dr Joanna Stojak 29 Cze, 8 minut czytania, poziom podstawowy+

Terapia genowa Zolgensma

W pierwszej części serii artykułów o SMA mogliście zapoznać się z podłożem genetycznym choroby, oraz pierwszym lekiem na SMA – nusinersenem (Spinraza®, IONIS/Biogen), obecnie refundowanym w Polsce.  W niniejszym artykule pochylę się nad terapią genową – onasemnogen abeprawowek (Zolgensma®, Novartis Gene Therapies) dopuszczoną do użytku w Europie pod koniec maja 2020

avatar
mgr Anna Kordala 29 Cze, 9 minut czytania, poziom podstawowy+

Pacjenci to „serce” biobanków

Polisa na życie i szansa na poprawę jakości tego życia – to tylko niektóre z komentarzy, jakie na temat korzyści dla pacjentów, wynikających z biobankowania, można usłyszeć od osób pracujących z chorymi onkologicznymi. Nie oznacza to jednak, że hasło biobankowanie budzi w społeczeństwie hurraoptymizm. Obawy i kontrowersje dotyczą zwłaszcza ochrony danych osobowych i trudnej historii ciężko chorego człowieka. To co nieznane może wzbudzać lęk i opór, a w polskim społeczeństwie termin „biobankowanie” dla laików, którzy nie są związani z medycyną, nie jest znany.   

avatar
Anna Mazur 27 Lut, 10 minut czytania, poziom średni

Skok na biobank, czyli jak działają repozytoria tkanek

Materiał biologiczny, taki jak tkanki, krew, rośliny, nasiona oraz specyficzne komórki wraz ze zbiorem opisujących je danych stanowi podstawę do większości badań na polu medycyny, biotechnologii i rolnictwa. Taki imponujący zbiór, skupiający tysiące, a nawet i miliony próbek, które mogą być wykorzystane w celach naukowych nazywany jest biobankiem. Biobanki napędzają dynamiczny rozwój medycyny, umożliwiając projektowanie nowych terapii spersonalizowanych. Czym dokładnie są i na jakich zasadach funkcjonują te nietypowe kolekcje?

avatar
Magda Kopczyńska 24 Lut, 7 minut czytania

Gdy mitochondria szwankują – mitochondrialna terapia zastępcza

Dziesięć milionów miliardów* maleńkich fabryk energii – mniej więcej tyle mitochondriów posiada człowiek. To one wykorzystują niemal cały wdychany przez nas tlen, żeby wyprodukować niezbędną do życia energię. Wiele zawdzięczamy tym organellom, dlatego wszelkie mutacje w ich obrębie są bardzo dotkliwe w skutkach. Skąd więc kontrowersje wokół mitochondrialnych terapii? I czy można mieć troje biologicznych rodziców?

avatar
Emilia Korczmar 30 Gru, 7 minut czytania

Molekularne puzzle
– terapia genowa hemofili

Znana od wieków hemofilia nadal przysparza problemów lekarzom, naukowcom, ale przede wszystkim samym pacjentom. Opracowanie terapii genowej spotkało się z wieloma problemami. Na jakiej zasadzie miałaby ona działać i nad czym nadal głowią się naukowcy?

avatar
Marta Andrzejewska 30 Paź, 6 minut czytania, poziom podstawowy+

Dlaczego terapia genowa
(nie zawsze) działa?

Terapia genowa cieszy się zainteresowaniem naukowców od ponad 30 lat. Do tej pory zatwierdzono 20 takich terapii do leczenia różnych chorób genetycznych. Wydawać by się mogło, że rozwijając tak potężne narzędzie, już niedługo będziemy w stanie wyleczyć większość genetycznych schorzeń. Dlaczego więc wiele badań klinicznych testujących skuteczność i bezpieczeństwo terapii genowych kończy się fiaskiem?

avatar
Magda Kopczyńska 30 Paź, 5 minut czytania, poziom podstawowy+

Terapia genowa – droga,
lecz wreszcie skuteczna

Terapia genowa to leczenie choroby genetycznej – czyli spowodowanej przez mutację jakiegoś genu – przez przywrócenie stanu normalnego – wprowadzenie genu produkującego brakujący produkt lub usunięcie produktu wadliwego genu, który szkodzi organizmowi. Czy istnieją już naprawdę skuteczne formy terapii genowej?

avatar
Prof. Ewa Bartnik 30 Paź, 5 minut czytania, poziom średni

Leczenie genetyczne
– jak to ugryźć ?

Jako student medycyny dość często jestem pytany o moją wymarzoną specjalizację. Odpowiadam wtedy, że chciałbym zostać genetykiem klinicznym. Zazwyczaj słyszę, że jest to bardzo ciekawa specjalizacja, której mankamentem jest jednak brak metod skutecznego leczenia. Nic bardziej mylnego. W tym krótkim artykule postaram się przedstawić najnowsze osiągnięcia z zakresu leczenia chorób genetycznych...

avatar
Bartosz Nowak 30 Paź, 6 minut czytania

Artysta w świecie nauki 
Jak artyści i naukowcy mogą sobie nawzajem pomóc?

Wyjątkowo gościem "Genetyki" nie jest genetyk, lecz artysta. Reżyser zafascynowany nauką, a genetyką w szczególności. Piotr Brożek jest absolwentem reżyserii w Gdyńskiej Szkole Filmowej, historii na UMCS w Lublinie oraz intermediów w gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Grzegorza Klamana, gdzie jest obecnie doktorantem. W ramach pracy w Laboratorium Edukacji i Animacji zrealizował pierwsze w Polsce warsztaty Digital Storytelling.

Maria Stępień
Maria Stępień 30 Sie, 5 minut czytania, poziom średni